- Niespokojny sen około półtora roku rodzice nazywają regresem snu.
- Odmowa drzemki w wieku 1,5 roku prawie nigdy nie znaczy, że dziecko już jej nie potrzebuje: przed 2. urodzinami z drzemek rezygnuje mniej niż 2,5% dzieci (Staton i współautorzy, 2020).
- Nocne pobudki są wciąż częste: nawet w wieku 2,5 roku 36% dzieci często budziło się w nocy (Petit i współautorzy, 2007).
- Okno aktywności w tym wieku: 5–6,5 godz., w dzień 1 drzemka i 1,5–2,5 godz. snu.
Czym jest regres snu?
Regres snu to potoczna nazwa kilku tygodni, w których sen nagle się psuje: dziecko dłużej zasypia, częściej budzi się w nocy albo odmawia drzemek, choć wcześniej spało w miarę przewidywalnie. Co może za tym stać w tym wieku, znajdziesz niżej. Wszystkie okresy w jednym miejscu: regres snu według wieku.
Niespokojny okres około 18. miesiąca przypada zwykle między 72. a 81. tygodniem życia, czyli mniej więcej w wieku 17–19 miesięcy. To orientacyjne granice: u jednych dzieci sen zmienia się wcześniej albo później, u innych prawie wcale.
Objawy regresu snu
Przez cały czas drzemki bawi się w łóżeczku albo zasypia tak późno, że przesuwa się pora snu.
Chce jeszcze jedną książeczkę, wody, mamę, wstaje i woła.
Woła rodziców albo długo nie może z powrotem zasnąć.
Zwłaszcza w dni z krótką drzemką albo bez niej.
Co się dzieje około 18. miesiąca: wyniki badań
Drzemka w dzień jest wciąż potrzebna
W zuryskim badaniu długoterminowym (Iglowstein i współautorzy, 2003) w wieku półtora roku w dzień spało 96% dzieci. W metaanalizie Staton i współautorów (2020) przed 2. urodzinami z drzemek rezygnowało mniej niż 2,5% dzieci, a do ukończenia 5 lat 94%. Jeśli półtoraroczne dziecko przez kilka dni nie śpi w dzień, najpewniej nie znaczy to, że drzemka nie jest mu już potrzebna.
W analizie dzienniczków snu 175 593 dzieci z aplikacji dla rodziców (Paavonen i de Bie, 2026) w wieku 18 miesięcy zostawała średnio 1 drzemka dziennie.
Przegląd Thorpe i współautorów (2015) wykazał związek drzemek z późniejszym zasypianiem i krótszym snem nocnym głównie u dzieci po 2. urodzinach.
Pobudek ubywa, ale nie u wszystkich
W norweskiej kohorcie (Hysing i współautorzy, 2014) nocnych pobudek od 6. do 18. miesiąca było w sumie coraz mniej, ale jeśli dziecko już wcześniej źle spało, problemy często się utrzymywały. W kohorcie z Quebecu (Petit i współautorzy, 2007) w wieku 2,5 roku 36% dzieci często budziło się w nocy, a w wieku 6 lat 13%.
Zasypianie z rodzicem
W kohorcie 1741 dzieci z Quebecu (Touchette i współautorzy, 2005) przerywany sen nocny w wieku 17 i 29 miesięcy najsilniej wiązał się z obecnością rodzica przy zasypianiu. Autorzy uważają, że zależność działa w obie strony: dziecku, które źle śpi, rodzice częściej pomagają zasnąć.
Ekrany
W ankiecie wśród rodziców 715 dzieci w wieku 6–36 miesięcy (Cheung i współautorzy, 2017) korzystanie z tabletu lub telefonu wiązało się z krótszym snem nocnym i dłuższym zasypianiem. W kanadyjskiej kohorcie 3873 dzieci (Fréchette-Boilard i współautorzy, 2026) więcej czasu przed ekranem w wieku 17 miesięcy szło w parze z krótszym snem nocnym.
Zęby
W metaanalizie 16 badań dzieci do 3 lat (Massignan i współautorzy, 2016) najczęstszymi objawami ząbkowania były podrażnione dziąsła, rozdrażnienie i ślinienie się. Temperatura mogła lekko wzrosnąć, ale nie do gorączki. Więcej: dziecko źle śpi.
Plan dnia 18-miesięcznego dziecka
Normy NapCoach dla dzieci od 78. do 82. tygodnia życia:
Okno aktywności: 5–6,5 godz., rano krótsze, wieczorem dłuższe. To wskazówka, a nie sztywna reguła, więc obserwuj też dziecko: czy ziewa, trze oczy, odwraca wzrok albo zaczyna marudzić.
Plan od godziny pobudki Twojego dziecka ułoży planer dnia dla 18-miesięcznego dziecka. Wszystkie etapy w jednej tabeli: plan snu dziecka według wieku. Plan dnia miesiąc po miesiącu: 16 miesięcy, 17 miesięcy, 18 miesięcy.
Co pomaga
- Zostaw drzemkę. W tym wieku sen w dzień to 1,5–2,5 godz. w jednej drzemce. W badaniu 172 dzieci (Weissbluth, 1995) jedna drzemka w środku dnia ustalała się w wieku 15–24 miesięcy. Plan od godziny pobudki Twojego dziecka ułoży planer dnia dla 18-miesięcznego dziecka.
- Gdy dziecko nie zaśnie w dzień. Zostaw mu spokojną przerwę w łóżeczku, a wieczorem połóż je wcześniej.
- Co wieczór ten sam rytuał. W badaniu z randomizacją (Mindell i współautorzy, 2009) rytuał pomógł także dzieciom w wieku 18–36 miesięcy: szybciej zasypiały i rzadziej budziły się w nocy. W ankiecie wśród matek 10 085 dzieci do 5 lat (Mindell i współautorzy, 2015) regularny rytuał wiązał się z wcześniejszą porą snu, szybszym zasypianiem i dłuższym snem.
- Przesuń porę snu, jeśli dziecko długo leży bez snu. Na jakiś czas kładź je dopiero wtedy, gdy i tak zasypia, a gdy zasypianie idzie sprawnie, cofaj tę godzinę po trochu. W badaniu z randomizacją z udziałem dzieci w wieku 6–16 miesięcy skróciło to zasypianie (Gradisar i współautorzy, 2016), a w przeglądzie Mindell i współautorów (2006) ta metoda należy do tych, które mają oparcie w badaniach.
- Bez ekranów przed snem. Tablet i telefon wiążą się z krótszym snem nocnym i dłuższym zasypianiem (Cheung i współautorzy, 2017).
- W nocy reaguj tak samo. Gdy dziecko się budzi, reaguj spokojnie i za każdym razem tak samo, także wtedy, gdy w nocy zmieniacie się z drugim rodzicem.
Czego lepiej nie robić
- Rezygnować z drzemki po kilku dniach odmowy.
- Kłaść dziecko później, żeby było bardziej zmęczone.
- Co wieczór ustalać nowe zasady usypiania.
- Zaczynać naukę samodzielnego zasypiania w czasie choroby.
Ile trwa regres snu?
Zwykle kilka tygodni. Jeśli po ponad miesiącu sen się nie poprawia albo się pogarsza, przyjrzyj się całemu planowi dnia i innym przyczynom: dziecko źle śpi.
Zadzwoń do pediatry, jeśli gorszy sen idzie w parze z gorączką, bólem, wymiotami albo wysypką, dziecko nie chce pić ani jeść, chrapie lub ma przerwy w oddychaniu we śnie albo płacze inaczej niż zwykle. Poza godzinami pracy przychodni pomoc zapewnia nocna i świąteczna opieka zdrowotna.
Natychmiast dzwoń pod numer alarmowy 112 lub na pogotowie 999, jeśli trudno dziecko obudzić, jest wiotkie albo ciężko oddycha. Niemowlę poniżej 3 miesięcy z temperaturą 38 °C lub wyższą także wymaga pilnej pomocy lekarza.
Jak NapCoach pomaga ze snem
NapCoach układa plan dnia według tego, jak naprawdę wygląda dzień Twojego dziecka: od porannej pobudki i zapisanych drzemek, w granicach norm dla jego wieku. Po każdej drzemce aplikacja przelicza plan, a Ty widzisz, kiedy wypada kolejny sen.
W nocy możesz zapisywać sen, pobudki i karmienia, a rano NapCoach zapyta, ile razy dziecko się budziło. W historii widać, jak dni i noce zmieniają się z tygodnia na tydzień. Gdy coś jest niejasne, zapytaj na czacie: odpowiedzi uwzględniają dzienniczek snu Twojego dziecka.
Źródła
- Iglowstein I, Jenni OG, Molinari L, Largo RH. Sleep duration from infancy to adolescence: reference values and generational trends. Pediatrics. 2003;111(2):302–307. Obserwacja długoterminowa, 493 dzieci. doi:10.1542/peds.111.2.302 · PubMed 12563055
- Staton S, Rankin PS, Harding M, et al. Many naps, one nap, none: A systematic review and meta-analysis of napping patterns in children 0-12 years. Sleep Med Rev. 2020;50:101247. Przegląd systematyczny i metaanaliza. doi:10.1016/j.smrv.2019.101247 · PubMed 31862445
- Paavonen EJ, de Bie K. Circadian rhythm maturation in infancy: a large-scale analysis of sleep-wake pattern development from 3 to 18 months based on longitudinal data. Sleep Med. 2026;149:109276. Dzienniczki snu z aplikacji dla rodziców. doi:10.1016/j.sleep.2026.109276 · PubMed 42874417
- Thorpe K, Staton S, Sawyer E, et al. Napping, development and health from 0 to 5 years: a systematic review. Arch Dis Child. 2015;100(7):615–622. Przegląd systematyczny 26 prac. doi:10.1136/archdischild-2014-307241 · PubMed 25691291
- Hysing M, Harvey AG, Torgersen L, et al. Trajectories and predictors of nocturnal awakenings and sleep duration in infants. J Dev Behav Pediatr. 2014;35(5):309–316. Norweska kohorta, 55 831 odpowiedzi matek. doi:10.1097/DBP.0000000000000064 · PubMed 24906032
- Petit D, Touchette E, Tremblay RE, et al. Dyssomnias and parasomnias in early childhood. Pediatrics. 2007;119(5):e1016–e1025. Kohorta populacyjna, 1997 rodzin. doi:10.1542/peds.2006-2132 · PubMed 17438080
- Touchette E, Petit D, Paquet J, et al. Factors associated with fragmented sleep at night across early childhood. Arch Pediatr Adolesc Med. 2005;159(3):242–249. Kohorta populacyjna, 1741 dzieci. doi:10.1001/archpedi.159.3.242 · PubMed 15753267
- Cheung CH, Bedford R, Saez De Urabain IR, et al. Daily touchscreen use in infants and toddlers is associated with reduced sleep and delayed sleep onset. Sci Rep. 2017;7:46104. Ankieta internetowa wśród rodziców, 715 dzieci. doi:10.1038/srep46104 · PubMed 28406474
- Fréchette-Boilard G, Petitclerc A, Côté S, et al. Interactions between daytime sleep and nighttime sleep at 5 and 17 months: Factors from a representative post-pandemic epidemiological cohort. Sleep Health. 2026;publikacja online 27 października 2026. Kohorta populacyjna, 3873 dzieci. doi:10.1016/j.sleh.2026.09.006 · PubMed 42946604
- Massignan C, Cardoso M, Porporatti AL, et al. Signs and Symptoms of Primary Tooth Eruption: A Meta-analysis. Pediatrics. 2016;137(3):e20153501. Metaanaliza 16 badań. doi:10.1542/peds.2015-3501 · PubMed 26908659
- Weissbluth M. Naps in children: 6 months-7 years. Sleep. 1995;18(2):82–87. Obserwacja długoterminowa, 172 dzieci. doi:10.1093/sleep/18.2.82 · PubMed 7792496
- Mindell JA, Telofski LS, Wiegand B, Kurtz ES. A nightly bedtime routine: impact on sleep in young children and maternal mood. Sleep. 2009;32(5):599–606. Badanie z randomizacją, 405 rodzin. doi:10.1093/sleep/32.5.599 · PubMed 19480226
- Mindell JA, Li AM, Sadeh A, et al. Bedtime routines for young children: a dose-dependent association with sleep outcomes. Sleep. 2015;38(5):717–722. Międzynarodowa ankieta wśród matek, 10 085 dzieci. doi:10.5665/sleep.4662 · PubMed 25325483
- Gradisar M, Jackson K, Spurrier NJ, et al. Behavioral Interventions for Infant Sleep Problems: A Randomized Controlled Trial. Pediatrics. 2016;137(6):e20151486. Badanie z randomizacją, 43 dzieci. doi:10.1542/peds.2015-1486 · PubMed 27221288
- Mindell JA, Kuhn B, Lewin DS, Meltzer LJ, Sadeh A; American Academy of Sleep Medicine. Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children. Sleep. 2006;29(10):1263–1276. Przegląd 52 badań. doi:10.1093/sleep/29.10.1263 · PubMed 17068979