- Onrustig slapen rond anderhalf jaar heet slaapregressie.
- Een geweigerd middagdutje met 1,5 jaar betekent bijna nooit dat je kind het niet meer nodig heeft: voor de tweede verjaardag stopt minder dan 2,5% van de kinderen ermee (Staton en collega’s, 2020).
- ’s Nachts wakker worden komt nog veel voor: zelfs met 2,5 jaar werd 36% van de kinderen ’s nachts vaak wakker (Petit en collega’s, 2007).
- Wakkertijd op deze leeftijd: 5–6,5 u, overdag 1 dutje met 1,5–2,5 u slaap.
Wat is een slaapregressie?
Een slaapregressie is een periode van een paar weken waarin een kind dat eerder redelijk goed sliep, moeilijker in slaap valt, ’s nachts vaker wakker wordt of dutjes weigert. Wat er op deze leeftijd achter kan zitten, lees je hieronder. Alle periodes op een rij: slaapregressie per leeftijd.
De onrustige periode rond 18 maanden valt meestal tussen week 72 en week 81, dus rond 17–19 maanden. Dat is een richtwaarde: bij het ene kind verandert de slaap eerder of later, bij het andere nauwelijks.
Hoe je het herkent
Je kind speelt de hele slaaptijd in bed, of valt zo laat in slaap dat de bedtijd opschuift.
Nog een boekje, nog wat water, mama moet erbij. Je kind komt uit bed en roept.
Je kind roept om papa of mama, of valt lang niet opnieuw in slaap.
Vooral op dagen met een kort of overgeslagen middagdutje.
Wat er met 18 maanden gebeurt: wat onderzoek laat zien
De dagslaap is nog nodig
In het langlopende onderzoek uit Zürich (Iglowstein en collega’s, 2003) sliep met anderhalf jaar 96% van de kinderen overdag. In de meta-analyse van Staton en collega’s (2020) stopte voor de tweede verjaardag minder dan 2,5% van de kinderen met de dagslaap, voor de vijfde verjaardag 94%. Slaapt je kind van anderhalf een paar dagen overdag niet, dan betekent dat dus vrijwel zeker niet dat het geen middagdutje meer nodig heeft.
In een analyse van slaapdagboeken van 175.593 kinderen uit een babyapp (Paavonen en de Bie, 2026) bleef er met 18 maanden gemiddeld 1 dutje per dag over.
Dat dagslaap samengaat met later in slaap vallen en een kortere nacht, vond het overzicht van Thorpe en collega’s (2015) vooral bij kinderen vanaf 2 jaar.
Minder vaak wakker, maar niet bij iedereen
In een Noors cohort (Hysing en collega’s, 2014) werd ’s nachts wakker worden van 6 tot 18 maanden over het geheel minder. Sliep een kind eerder al slecht, dan bleven de problemen vaak bestaan. In een cohort uit Quebec (Petit en collega’s, 2007) werd met 2,5 jaar 36% van de kinderen ’s nachts vaak wakker, met 6 jaar nog 13%.
In slaap vallen met papa of mama erbij
In een cohort van 1741 kinderen uit Quebec (Touchette en collega’s, 2005) hing onderbroken nachtslaap met 17 en 29 maanden het sterkst samen met een ouder die erbij bleef tot het kind sliep. De onderzoekers houden een verband in twee richtingen voor waarschijnlijk: een kind dat slecht slaapt, krijgt vaker hulp bij het in slaap vallen.
Schermen
In een enquête onder ouders over 715 kinderen van 6–36 maanden (Cheung en collega’s, 2017) hing het gebruik van tablet of telefoon samen met kortere nachtslaap en er langer over doen om in slaap te vallen. In een Canadees cohort van 3873 kinderen (Fréchette-Boilard en collega’s, 2026) ging meer schermtijd met 17 maanden samen met kortere nachtslaap.
Tandjes
In een meta-analyse van 16 studies bij kinderen tot 3 jaar (Massignan en collega’s, 2016) waren geïrriteerd tandvlees, prikkelbaarheid en kwijlen de meest voorkomende klachten bij doorkomende tandjes. De temperatuur kon licht stijgen, maar niet tot koorts. Meer hierover: baby slaapt slecht.
Dagritme met 18 maanden
De richtwaarden van NapCoach voor week 78 tot 82:
Wakkertijd: 5–6,5 u, ’s ochtends korter, ’s avonds langer. Dat is een richtwaarde, dus let ook op je kind zelf: gapen, in de ogen wrijven, wegkijken of hangerig worden.
De dagplanner voor 18 maanden rekent de dag uit vanaf het moment dat je kind wakker wordt. Alle leeftijden in één tabel: hoeveel slaap een baby nodig heeft. Uitgebreid per leeftijd: 16 maanden, 17 maanden, 18 maanden.
Wat helpt
- Houd het middagdutje aan. Op deze leeftijd is het overdag 1,5–2,5 u in één dutje. In het onderzoek van Weissbluth (1995) werd één middagdutje de vaste gewoonte met 15–24 maanden. De dagplanner voor 18 maanden rekent de dag uit vanaf het moment dat je kind wakker wordt.
- Als je kind overdag niet in slaap valt. Gun het een rustig moment in bed, en breng het ’s avonds eerder naar bed.
- Elke avond hetzelfde ritueel. In een gerandomiseerde studie (Mindell en collega’s, 2009) hielp een slaapritueel ook kinderen van 18–36 maanden: ze vielen sneller in slaap en werden ’s nachts minder vaak wakker. In een enquête onder moeders over 10.085 kinderen tot 5 jaar (Mindell en collega’s, 2015) hing een vast ritueel samen met een vroegere bedtijd, sneller in slaap vallen en langer slapen.
- Verschuif de bedtijd als je kind lang wakker ligt. Breng je kind een tijdje pas naar bed als het toch al in slaap valt, en schuif de tijd stap voor stap weer naar voren zodra het in slaap vallen lukt. Dat maakte in een gerandomiseerde studie bij kinderen van 6–16 maanden de tijd tot in slaap vallen korter (Gradisar en collega’s, 2016). In het overzicht van Mindell en collega’s (2006) hoort het bij de methodes met steun uit onderzoek.
- Geen schermen voor het slapengaan. Tablet en telefoon hangen samen met kortere nachtslaap en er langer over doen om in slaap te vallen (Cheung en collega’s, 2017).
- Reageer ’s nachts steeds hetzelfde. Wordt je kind wakker, reageer dan rustig en elke keer op dezelfde manier, ook als jullie elkaar ’s nachts afwisselen.
Wat je beter niet doet
- Het middagdutje schrappen na een paar dagen weigeren.
- Je kind later naar bed brengen zodat het moeier is.
- Elke avond nieuwe regels voor bedtijd bedenken.
- Met slaaptraining beginnen tijdens een ziekte.
Hoe lang duurt de slaapregressie?
Meestal een paar weken. Wordt de slaap na meer dan een maand niet beter of zelfs slechter, kijk dan naar het hele dagritme en naar andere oorzaken: baby slaapt slecht.
Bel de huisarts of kinderarts als het slechte slapen samengaat met koorts, pijn, braken of huiduitslag, als je kind niet wil drinken of eten, snurkt of adempauzes heeft in de slaap, of anders huilt dan normaal. Buiten kantooruren bel je de huisartsenpost, in België de huisarts van wacht via 1733.
Bel meteen 112 als je kind moeilijk wakker te krijgen is, slap aanvoelt of moeilijk ademt. Een baby jonger dan 3 maanden met 38 °C of meer heeft ook meteen een arts nodig.
Zo helpt NapCoach bij het slapen
NapCoach plant de dag zoals die bij je kind echt verloopt: vanaf het wakker worden in de ochtend en met de dutjes die je bijhoudt, binnen de richtwaarden voor de leeftijd. Na elk dutje rekent de app het plan opnieuw uit, en je ziet wanneer de volgende slaap eraan komt.
’s Nachts houd je slaap, wakker worden en voedingen bij, en ’s ochtends vraagt NapCoach hoe vaak je kind wakker was. In het overzicht zie je hoe dagen en nachten van week tot week veranderen. Is iets onduidelijk, stel je vraag dan in de chat: de antwoorden houden rekening met het slaapdagboek van je kind.
Bronnen
- Iglowstein I, Jenni OG, Molinari L, Largo RH. Sleep duration from infancy to adolescence: reference values and generational trends. Pediatrics. 2003;111(2):302–307. Langlopend onderzoek, 493 kinderen. doi:10.1542/peds.111.2.302 · PubMed 12563055
- Staton S, Rankin PS, Harding M, et al. Many naps, one nap, none: A systematic review and meta-analysis of napping patterns in children 0-12 years. Sleep Med Rev. 2020;50:101247. Systematische review en meta-analyse. doi:10.1016/j.smrv.2019.101247 · PubMed 31862445
- Paavonen EJ, de Bie K. Circadian rhythm maturation in infancy: a large-scale analysis of sleep-wake pattern development from 3 to 18 months based on longitudinal data. Sleep Med. 2026;149:109276. Slaapdagboeken uit een babyapp. doi:10.1016/j.sleep.2026.109276 · PubMed 42874417
- Thorpe K, Staton S, Sawyer E, et al. Napping, development and health from 0 to 5 years: a systematic review. Arch Dis Child. 2015;100(7):615–622. Systematische review van 26 studies. doi:10.1136/archdischild-2014-307241 · PubMed 25691291
- Hysing M, Harvey AG, Torgersen L, et al. Trajectories and predictors of nocturnal awakenings and sleep duration in infants. J Dev Behav Pediatr. 2014;35(5):309–316. Noors cohort, 55.831 antwoorden van moeders. doi:10.1097/DBP.0000000000000064 · PubMed 24906032
- Petit D, Touchette E, Tremblay RE, et al. Dyssomnias and parasomnias in early childhood. Pediatrics. 2007;119(5):e1016–e1025. Bevolkingscohort, 1997 gezinnen. doi:10.1542/peds.2006-2132 · PubMed 17438080
- Touchette E, Petit D, Paquet J, et al. Factors associated with fragmented sleep at night across early childhood. Arch Pediatr Adolesc Med. 2005;159(3):242–249. Bevolkingscohort, 1741 kinderen. doi:10.1001/archpedi.159.3.242 · PubMed 15753267
- Cheung CH, Bedford R, Saez De Urabain IR, et al. Daily touchscreen use in infants and toddlers is associated with reduced sleep and delayed sleep onset. Sci Rep. 2017;7:46104. Online enquête onder ouders, 715 kinderen. doi:10.1038/srep46104 · PubMed 28406474
- Fréchette-Boilard G, Petitclerc A, Côté S, et al. Interactions between daytime sleep and nighttime sleep at 5 and 17 months: Factors from a representative post-pandemic epidemiological cohort. Sleep Health. 2026;online gepubliceerd op 27 oktober 2026. Bevolkingscohort, 3873 kinderen. doi:10.1016/j.sleh.2026.09.006 · PubMed 42946604
- Massignan C, Cardoso M, Porporatti AL, et al. Signs and Symptoms of Primary Tooth Eruption: A Meta-analysis. Pediatrics. 2016;137(3):e20153501. Meta-analyse van 16 studies. doi:10.1542/peds.2015-3501 · PubMed 26908659
- Weissbluth M. Naps in children: 6 months-7 years. Sleep. 1995;18(2):82–87. Langlopend onderzoek, 172 kinderen. doi:10.1093/sleep/18.2.82 · PubMed 7792496
- Mindell JA, Telofski LS, Wiegand B, Kurtz ES. A nightly bedtime routine: impact on sleep in young children and maternal mood. Sleep. 2009;32(5):599–606. Gerandomiseerde studie, 405 gezinnen. doi:10.1093/sleep/32.5.599 · PubMed 19480226
- Mindell JA, Li AM, Sadeh A, et al. Bedtime routines for young children: a dose-dependent association with sleep outcomes. Sleep. 2015;38(5):717–722. Internationale enquête onder moeders, 10.085 kinderen. doi:10.5665/sleep.4662 · PubMed 25325483
- Gradisar M, Jackson K, Spurrier NJ, et al. Behavioral Interventions for Infant Sleep Problems: A Randomized Controlled Trial. Pediatrics. 2016;137(6):e20151486. Gerandomiseerde studie, 43 kinderen. doi:10.1542/peds.2015-1486 · PubMed 27221288
- Mindell JA, Kuhn B, Lewin DS, Meltzer LJ, Sadeh A; American Academy of Sleep Medicine. Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children. Sleep. 2006;29(10):1263–1276. Overzicht van 52 studies. doi:10.1093/sleep/29.10.1263 · PubMed 17068979