- Tot 2 jaar is ’s nachts wakker worden normaal: in een meta-analyse van 34 studies werden kinderen van 1–2 jaar tot 2,5 keer per nacht wakker.
- Huilen is voor je baby de belangrijkste manier om je te roepen. Erheen gaan en troosten is goed.
- In het dagritme kijk je naar drie dingen: hoeveel je kind overdag slaapt, hoe laat het naar bed gaat en hoe lang het voor de nacht wakker is.
- Een vast slaapritueel en gedragsmatige methodes verminderen het wakker worden, en in onderzoek deden ze kinderen geen kwaad.
- Koorts, pijn, ademhalingsproblemen of ongewoon huilen hebben niets met het dagritme te maken: bel dan de huisarts.
Hoe vaak wakker worden normaal is
- Meta-analyse van 34 studies (Galland en collega’s, 2012): kinderen van 1–2 jaar worden 0 tot 2,5 keer per nacht wakker.
- Onderzoek bij 75 baby’s (Henderson en collega’s, 2010): de helft sliep met 3 maanden 5 uur aan één stuk, van middernacht tot 5 uur, zonder de ouders te roepen, en met 5 maanden van 22 tot 6 uur. Met een jaar sliepen 21 van de 75 kinderen nog niet zo van 22 tot 6 uur.
- Twee Finse cohorten met op elke leeftijd meer dan 900 kinderen (Paavonen en collega’s, 2020): de nachtslaap begon pas in het tweede levensjaar één aaneengesloten blok te worden, en ouders klaagden in de eerste twee jaar vaak over de slaap van hun kind.
Doorslapen betekende in het onderzoek van Henderson niet dat een baby geen enkele keer wakker werd, maar dat de baby de ouders niet riep.
Slaapschema per maand: 1 maand, 2 maanden, 3 maanden, 4 maanden, 5 maanden, 6 maanden, 7 maanden, 8 maanden, 9 maanden, 10 maanden, 11 maanden, 12 maanden, 13 maanden, 14 maanden, 15 maanden, 16 maanden, 17 maanden, 18 maanden, 2 jaar, 2,5 jaar, 3 jaar.
Waarom baby’s ’s nachts wakker worden
In de eerste maanden zijn voedingen in de nacht nodig. Als richtwaarde met 1–2 maanden 3–5, met 4 maanden 3–4, met 6–8 maanden 2–3, met 9–11 maanden 0–2 en vanaf de eerste verjaardag 0–1 per nacht.
Vanaf 2 jaar hangt dagslaap samen met later in slaap vallen en kortere, onrustigere nachtslaap (Thorpe en collega’s, 2015). Bij baby’s jonger dan een jaar is dat geen reden om de dagslaap voor de nacht in te korten, zolang die binnen de richtwaarde valt.
Zit er tussen het laatste dutje en de nacht veel meer wakkertijd dan gebruikelijk voor de leeftijd, dan is je kind misschien oververmoeid. Bij veel minder wakkertijd is het nog niet moe genoeg. Allebei zie je terug in het slaapdagboek.
De gedragsmatige methodes die in onderzoek zijn getest, gaan ervan uit dat een kind dat alleen op de arm of aan de borst in slaap valt, ’s nachts dezelfde hulp nodig heeft. Daarom oefenen ze het zelf in slaap vallen.
Oververmoeid. Na een dag met korte dutjes en lange wakkertijden zien veel ouders een onrustigere nacht. Of dat bij jouw kind zo is, laat je slaapdagboek zien.
Hoeveel dagslaap te veel is. In een groot Canadees cohort (Fréchette-Boilard en collega’s, 2026) ging bij kinderen van 5 en 17 maanden meer dagslaap samen met minder nachtslaap op dezelfde leeftijd, maar meer dagslaap met 5 maanden met langere nachtslaap met 17 maanden. Ligt de slaap per 24 uur boven de richtwaarde voor de leeftijd en is je kind ’s nachts lang wakker, maak dan het laatste dutje korter. De richtwaarden staan in de tabel per leeftijd.
Baby wordt ’s nachts huilend wakker
Huilen is voor een baby de belangrijkste manier om een volwassene te roepen. In de eerste maanden zit er vaak honger of ongemak achter. Dit kun je nagaan:
- Heeft je kind honger? In het eerste jaar zijn voedingen in de nacht nog nodig.
- Is de luier droog?
- Is het te warm? Oververhitting is gevaarlijk, dus kamer en slaapzak mogen niet te warm zijn.
- Zit er iets dwars: verkoudheid, koorts, pijn?
Troost je kind zoals het dat gewend is. Wil je dat het op den duur zelf in slaap valt, lees dan verder bij ‘Wat helpt’.
Bel de huisarts of kinderarts als het slechte slapen samengaat met koorts, pijn, braken of huiduitslag, als je kind niet wil drinken of eten, snurkt of adempauzes heeft in de slaap, of anders huilt dan normaal. Buiten kantooruren bel je de huisartsenpost, in België de huisarts van wacht via 1733.
Bel meteen 112 als je kind moeilijk wakker te krijgen is, slap aanvoelt of moeilijk ademt. Een baby jonger dan 3 maanden met 38 °C of meer heeft ook meteen een arts nodig.
Wat helpt: wat onderzoek laat zien
In een gerandomiseerde studie met 405 gezinnen met kinderen van 7–36 maanden (Mindell en collega’s, 2009) was er twee weken lang elke avond hetzelfde ritueel. De kinderen vielen sneller in slaap en werden minder vaak en korter wakker, en de stemming van de moeders ging erop vooruit. In de vergelijkingsgroep veranderde niets.
Overzicht van 52 studies voor de American Academy of Sleep Medicine (Mindell en collega’s, 2006): in 94% van de studies werkten de methodes, meer dan 80% van de kinderen sliep duidelijk beter, en het effect hield 3–6 maanden aan. Het best onderbouwd zijn twee aanpakken. De eerste: je kind neerleggen en tot de ochtend niet meer gaan kijken, behalve bij ziekte of gevaar. De tweede: ouders vooraf uitleggen hoe babyslaap werkt. Ook steeds langere tussenpozen, de bedtijd verschuiven, rustige rituelen en gepland wekken hebben steun uit onderzoek.
Gerandomiseerde studie met 43 kinderen van 6–16 maanden (Gradisar en collega’s, 2016). Ging een ouder met steeds langere tussenpozen naar het kind, dan werd het wakker worden duidelijk minder. Werd het kind neergelegd op het moment dat het toch al in slaap viel, dan ging het in slaap vallen sneller. Het stresshormoon cortisol in het speeksel steeg bij de kinderen niet, maar daalde licht.
Een jaar later vond de studie van Gradisar geen verschil in emoties, gedrag en hechting aan de moeder. Vijf jaar na een programma voor baby’s van 8–10 maanden (225 gezinnen, Price en collega’s, 2012) waren er geen duidelijke effecten op lange termijn, goed noch slecht.
Wat dit voor jou betekent. De gerandomiseerde studies liepen bij kinderen vanaf 6 maanden. Begin met het eenvoudige: elke avond hetzelfde ritueel, een bedtijd die bij de leeftijd past, dagslaap binnen de richtwaarden. Kies een methode die je meerdere nachten achter elkaar volhoudt, en begin er niet mee zolang je kind ziek is. Meer hierover: baby in slaap krijgen en slaaptraining voor baby’s.
Veilig slapen in de nacht
De American Academy of Pediatrics (Moon en collega’s, 2022) raadt aan om met je baby op één kamer te slapen, maar niet in één bed. Leg je baby na de nachtvoeding terug in het eigen bedje.
- Op de rug te slapen leggen
- Stevig, vlak matras zonder schuine stand
- Geen kussen, dekbed, losse dekens of knuffels in bed
- Op de slaapkamer van de ouders, maar in een eigen bedje
Zo helpt NapCoach bij het slapen
’s Nachts houd je slaap, wakker worden en voedingen bij, en ’s ochtends vraagt NapCoach hoe vaak je kind wakker was. In het overzicht zie je hoe dagen en nachten van week tot week veranderen. Omdat het dagplan op echte dutjes gebaseerd is, zie je ook of je kind overdag te veel slaapt of te laat naar bed gaat.
Is iets onduidelijk, stel je vraag dan in de chat: de antwoorden houden rekening met het slaapdagboek van je kind.
Bronnen
- Galland BC, Taylor BJ, Elder DE, Herbison P. Normal sleep patterns in infants and children: a systematic review of observational studies. Sleep Med Rev. 2012;16(3):213–222. Systematische review en meta-analyse. doi:10.1016/j.smrv.2011.06.001 · PubMed 21784676
- Henderson JM, France KG, Owens JL, Blampied NM. Sleeping through the night: the consolidation of self-regulated sleep across the first year of life. Pediatrics. 2010;126(5):e1081–e1087. Prospectief onderzoek, 75 kinderen. doi:10.1542/peds.2010-0976 · PubMed 20974775
- Paavonen EJ, Saarenpää-Heikkilä O, Morales-Munoz I, et al. Normal sleep development in infants: findings from two large birth cohorts. Sleep Med. 2020;69:145–154. Twee geboortecohorten. doi:10.1016/j.sleep.2020.01.009 · PubMed 32087408
- Mindell JA, Kuhn B, Lewin DS, Meltzer LJ, Sadeh A; American Academy of Sleep Medicine. Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children. Sleep. 2006;29(10):1263–1276. Overzicht van 52 studies. doi:10.1093/sleep/29.10.1263 · PubMed 17068979
- Mindell JA, Telofski LS, Wiegand B, Kurtz ES. A nightly bedtime routine: impact on sleep in young children and maternal mood. Sleep. 2009;32(5):599–606. Gerandomiseerde studie, 405 gezinnen. doi:10.1093/sleep/32.5.599 · PubMed 19480226
- Gradisar M, Jackson K, Spurrier NJ, et al. Behavioral Interventions for Infant Sleep Problems: A Randomized Controlled Trial. Pediatrics. 2016;137(6):e20151486. Gerandomiseerde studie, 43 kinderen. doi:10.1542/peds.2015-1486 · PubMed 27221288
- Price AM, Wake M, Ukoumunne OC, Hiscock H. Five-year follow-up of harms and benefits of behavioral infant sleep intervention: randomized trial. Pediatrics. 2012;130(4):643–651. Gerandomiseerde studie, follow-up na 5 jaar. doi:10.1542/peds.2011-3467 · PubMed 22966034
- Thorpe K, Staton S, Sawyer E, et al. Napping, development and health from 0 to 5 years: a systematic review. Arch Dis Child. 2015;100(7):615–622. Systematische review van 26 studies. doi:10.1136/archdischild-2014-307241 · PubMed 25691291
- Fréchette-Boilard G, Petitclerc A, Côté S, et al. Interactions between daytime sleep and nighttime sleep at 5 and 17 months: Factors from a representative post-pandemic epidemiological cohort. Sleep Health. 2026;online gepubliceerd op 27 oktober 2026. Bevolkingscohort, 3873 kinderen. doi:10.1016/j.sleh.2026.09.006 · PubMed 42946604
- Moon RY, Carlin RF, Hand I; Task Force on Sudden Infant Death Syndrome and the Committee on Fetus and Newborn. Sleep-Related Infant Deaths: Updated 2022 Recommendations for Reducing Infant Deaths in the Sleep Environment. Pediatrics. 2022;150(1):e2022057990. Aanbevelingen van de American Academy of Pediatrics. doi:10.1542/peds.2022-057990 · PubMed 35726558