Slaapregressie van 4 maanden

Rond de vierde maand slapen veel baby’s ineens slechter. Ze worden vaker wakker, vallen moeilijker in slaap en doen overdag dutjes van 30–40 minuten. Wat onderzoek daarover zegt en hoe je de dag aanpast.

Wat onderzoek laat zienDagritme met 4 maandenWat nu helpt
Een klaarwakkere baby in een bedje op een wolk, die glimlachend naar de maan kijkt
In het kort
  • Slaapregressie noem je een paar onrustige weken waarin je baby moeilijker in slaap valt en vaker wakker wordt. Meestal valt die rond 3–5 maanden.
  • Wat bekend is: met 4–4,5 maanden heeft de slaap dezelfde stadia als bij oudere kinderen, en je baby kan langer wakker blijven dan een maand geleden.
  • Niet bij iedereen: in een cohort van 1460 gezinnen had een kwart van de kinderen het hele eerste jaar nauwelijks slaapproblemen (Cook en collega’s, 2020).
  • Wat helpt: de dag aanpassen aan 4 maanden, met 1 u 30 min – 2 u 45 min wakkertijd en 3–4 dutjes, en pas na een week oordelen, niet na één nacht.

Wat is een slaapregressie?

Een slaapregressie is een periode van een paar weken waarin een kind dat eerder redelijk goed sliep, moeilijker in slaap valt, ’s nachts vaker wakker wordt of dutjes weigert. Wat er op deze leeftijd achter kan zitten, lees je hieronder. Alle periodes op een rij: slaapregressie per leeftijd.

De onrustige periode rond 4 maanden valt meestal tussen week 14 en week 19, dus rond 3–5 maanden. Dat is een richtwaarde: bij het ene kind verandert de slaap eerder of later, bij het andere nauwelijks.

Hoe je het herkent

Vaker wakker ’s nachts

Ook als je baby eerder al langere stukken achter elkaar sliep.

Moeilijker in slaap vallen

Het duurt langer, en je baby protesteert meer bij het neerleggen.

Korte dutjes

Overdag slaapt je baby maar 30–40 minuten, en de hele dag schuift op.

Het oude ritme past niet meer

Wat vorige week goed ging, werkt ineens niet meer.

Wat er met 4 maanden gebeurt: wat onderzoek laat zien

  • De slaap wordt rijper. Volgens het overzicht waarop de regels voor het beoordelen van kinderslaap zijn gebaseerd (Grigg-Damberger en collega’s, 2007), verschijnen slaapspoelen op het EEG meestal met 2–3 maanden en diepe slaap met 4–4,5 maanden. Vanaf die leeftijd wordt de slaap in dezelfde stadia ingedeeld als bij oudere kinderen.
  • De nacht komt tussen 1 en 4 maanden het snelst op orde. In het onderzoek van Henderson en collega’s (2010) groeide het vermogen om ’s nachts door te slapen zonder te roepen juist in deze periode het sterkst.
  • Lastige periodes verschillen per kind. In een cohort van 1460 gezinnen (Cook en collega’s, 2020) had 25% van de kinderen het hele eerste jaar nauwelijks slaapproblemen. Bij 11% namen ze toe tot 6 maanden, bij 18% tot 9 maanden, bij 27% bleven er het hele jaar matige problemen en bij 19% ernstige.
  • De slaapkwaliteit verschilt in de eerste twee levensjaren sterk van kind tot kind, en ouders melden op elke leeftijd vaak slaapproblemen (Paavonen en collega’s, 2020).

Dagritme met 4 maanden

De richtwaarden van NapCoach voor week 17 tot 21:

Per 24 uur13–15 u
’s Nachts10–11 u
Overdag3–4,5 u
Dutjes3–4

Wakkertijd: 1 u 30 min – 2 u 45 min, ’s ochtends korter, ’s avonds langer. Dat is een richtwaarde, dus let ook op je kind zelf: gapen, in de ogen wrijven, wegkijken of hangerig worden.

Van 4 naar 3 dutjes: meestal tussen week 17 en week 25, dus rond 4–6 maanden. Maak de wakkertijd stap voor stap langer. Op een dag met te weinig slaap helpt een kort dutje van 15–30 min aan het eind van de middag, of een vroegere bedtijd.

Zo kan een dag met 4 maanden eruitzien

Wakker om 7:30 uur, bedtijd om 19 uur, daartussen 4 dutjes binnen de richtwaarden voor deze leeftijd.

07:30
Wakker worden
Wakker1 u 35 min
09:05–10:00
Dutje 155 min
Wakker1 u 30 min
11:30–12:15
Dutje 245 min
Wakker1 u 40 min
13:55–14:40
Dutje 345 min
Wakker1 u 50 min
16:30–17:15
Dutje 445 min
Wakker1 u 45 min
19:00
Bedtijd

De dagplanner voor 4 maanden rekent de dag uit vanaf het moment dat je kind wakker wordt. Alle leeftijden in één tabel: hoeveel slaap een baby nodig heeft. Uitgebreid per leeftijd: 3 maanden, 4 maanden, 5 maanden.

Wat helpt

  1. Maak de wakkertijd langer. Met 3 maanden is die 1 u 15 min – 2 u, met 4 maanden al 1 u 30 min – 2 u 45 min. Leg je je baby nog volgens het oude ritme neer, dan is je baby misschien nog niet moe genoeg. De dagplanner voor 4 maanden rekent de dag uit vanaf het moment dat je kind wakker wordt.
  2. Houd niet vast aan een dutje te veel. De overgang van 4 naar 3 dutjes komt meestal rond 4–6 maanden. Een paar dagen met afwisselend meer en minder dutjes zijn in die periode normaal.
  3. Schuif de bedtijd niet op. Is er tot de avond geen tijd meer voor een gewoon dutje, dan helpt een kort dutje van 15–30 min of een vroegere bedtijd.
  4. Maak de wakkertijd na een kort dutje korter. Vanaf 4 maanden telt een dutje van minder dan ongeveer 40 min als kort: bied de volgende slaap dan 7–18 min eerder aan. Meer hierover: korte dutjes bij baby’s.
  5. Oordeel na een week. Eén slechte nacht betekent niet dat het dagritme niet klopt. Verander één ding en kijk een paar dagen hoe het gaat.

Wat je beter niet doet

  • De wakkertijd oprekken tot boven wat bij de leeftijd past, in de hoop dat je baby dan dieper slaapt.
  • Elke dag het hele ritme op de gok omgooien.
  • De dagslaap inkorten tot onder de richtwaarde om de nacht te verbeteren.

Hoe lang duurt de slaapregressie?

Meestal een paar weken. Past de dag al bij de nieuwe leeftijd en wordt de slaap na een paar weken niet beter, kijk dan naar oorzaken buiten het dagritme: tandjes, een infectie, nieuwe vaardigheden zoals omrollen. Meer hierover: baby slaapt slecht.

Als het geen slaapregressie is

Bel de huisarts of kinderarts als het slechte slapen samengaat met koorts, pijn, braken of huiduitslag, als je kind niet wil drinken of eten, snurkt of adempauzes heeft in de slaap, of anders huilt dan normaal. Buiten kantooruren bel je de huisartsenpost, in België de huisarts van wacht via 1733.

Bel meteen 112 als je kind moeilijk wakker te krijgen is, slap aanvoelt of moeilijk ademt. Een baby jonger dan 3 maanden met 38 °C of meer heeft ook meteen een arts nodig.

Veilig slapen

Aanbevelingen van de American Academy of Pediatrics (Moon en collega’s, 2022):

  • Op de rug te slapen leggen
  • Stevig, vlak matras zonder schuine stand
  • Geen kussen, dekbed, losse dekens of knuffels in bed
  • Op de slaapkamer van de ouders, maar in een eigen bedje

Zo helpt NapCoach bij het slapen

NapCoach plant de dag zoals die bij je kind echt verloopt: vanaf het wakker worden in de ochtend en met de dutjes die je bijhoudt, binnen de richtwaarden voor de leeftijd. Na elk dutje rekent de app het plan opnieuw uit, en je ziet wanneer de volgende slaap eraan komt. Juist nu de dag door korte dutjes en de overgang naar 3 dutjes steeds verandert, gaat het plan niet uit van het ritme van gisteren.

’s Nachts houd je slaap, wakker worden en voedingen bij, en ’s ochtends vraagt NapCoach hoe vaak je kind wakker was. In het overzicht zie je hoe dagen en nachten van week tot week veranderen. Is iets onduidelijk, stel je vraag dan in de chat: de antwoorden houden rekening met het slaapdagboek van je kind.

Bronnen

  1. Grigg-Damberger M, Gozal D, Marcus CL, et al. The visual scoring of sleep and arousal in infants and children. J Clin Sleep Med. 2007;3(2):201–240. Overzicht van een pediatrische werkgroep. doi:10.5664/jcsm.26819 · PubMed 17557427
  2. Henderson JM, France KG, Owens JL, Blampied NM. Sleeping through the night: the consolidation of self-regulated sleep across the first year of life. Pediatrics. 2010;126(5):e1081–e1087. Prospectief onderzoek, 75 kinderen. doi:10.1542/peds.2010-0976 · PubMed 20974775
  3. Cook F, Conway L, Gartland D, et al. Profiles and Predictors of Infant Sleep Problems Across the First Year. J Dev Behav Pediatr. 2020;41(2):104–116. Cohort, 1460 gezinnen. doi:10.1097/DBP.0000000000000733 · PubMed 31567724
  4. Paavonen EJ, Saarenpää-Heikkilä O, Morales-Munoz I, et al. Normal sleep development in infants: findings from two large birth cohorts. Sleep Med. 2020;69:145–154. Twee geboortecohorten. doi:10.1016/j.sleep.2020.01.009 · PubMed 32087408
  5. Gradisar M, Jackson K, Spurrier NJ, et al. Behavioral Interventions for Infant Sleep Problems: A Randomized Controlled Trial. Pediatrics. 2016;137(6):e20151486. Gerandomiseerde studie, 43 kinderen. doi:10.1542/peds.2015-1486 · PubMed 27221288
  6. Price AM, Wake M, Ukoumunne OC, Hiscock H. Five-year follow-up of harms and benefits of behavioral infant sleep intervention: randomized trial. Pediatrics. 2012;130(4):643–651. Gerandomiseerde studie, follow-up na 5 jaar. doi:10.1542/peds.2011-3467 · PubMed 22966034
  7. Moon RY, Carlin RF, Hand I; Task Force on Sudden Infant Death Syndrome and the Committee on Fetus and Newborn. Sleep-Related Infant Deaths: Updated 2022 Recommendations for Reducing Infant Deaths in the Sleep Environment. Pediatrics. 2022;150(1):e2022057990. Aanbevelingen van de American Academy of Pediatrics. doi:10.1542/peds.2022-057990 · PubMed 35726558
FAQ

Veelgestelde vragen

Wanneer begint de slaapregressie van 4 maanden?
Meestal rond 3–5 maanden, tussen week 14 en week 19. Bij het ene kind verandert de slaap eerder, bij het andere later of bijna niet.
Krijgt elke baby de slaapregressie van 4 maanden?
Nee. In een cohort van 1460 gezinnen (Cook en collega’s, 2020) had een kwart van de kinderen het hele eerste jaar nauwelijks slaapproblemen. Bij anderen namen ze toe tot 6 of 9 maanden, bij weer anderen bleven ze het hele jaar.
Hoe lang duurt de slaapregressie van 4 maanden?
Meestal een paar weken. Oordeel na een week, niet na één nacht. Past de dag al bij de nieuwe leeftijd en wordt de slaap weken achter elkaar niet beter, kijk dan naar oorzaken buiten het dagritme, zoals tandjes, een infectie of nieuwe vaardigheden.
Is de slaapregressie van 3 maanden dezelfde als die van 4 maanden?
Ja, het is dezelfde onrustige periode. Die valt meestal rond 3–5 maanden: bij de ene baby verandert de slaap eerder, bij de andere later.
Waarom wordt mijn baby van 4 maanden ’s nachts zo vaak wakker?
Veelvoorkomende redenen: je baby kan al langer wakker blijven, maar de dag loopt nog volgens het oude ritme. De overgang naar minder dutjes is begonnen. De dutjes zijn kort geworden. Of je baby is ziek. Nachtvoedingen horen er met 4 maanden nog bij, meestal 3–4 per nacht. Meer hierover: baby wordt ’s nachts wakker.
Wat doe je bij de slaapregressie van 4 maanden?
Kijk eerst naar het dagritme. De wakkertijd met 4 maanden is 1 u 30 min – 2 u 45 min, met 3–4 dutjes per dag. Leg je je baby nog neer volgens het ritme van 3 maanden, dan is je baby misschien gewoon nog niet moe genoeg.
Is de slaapregressie van 4 maanden hetzelfde als sprong 4?
Nee. Sprong 4 komt uit het boek Oei, ik groei!, dat tien sprongen aan vaste weken koppelt. De onrustige weken rond 4 maanden vallen samen met de rijpere slaap en de overgang naar minder dutjes, zoals hierboven beschreven. Wat onderzoek over sprongetjes zegt: groeispurt en sprongetjes.
Kan ik mijn baby van 4 maanden leren zelf in slaap te vallen?
De gerandomiseerde studies naar slaapmethodes die geen schade vonden, liepen bij kinderen vanaf 6 maanden (Gradisar en collega’s, 2016; Price en collega’s, 2012). Met 4 maanden begin je het best met een dagritme dat bij de leeftijd past en een vast slaapritueel.
Hoeveel slaap heeft een baby van 4 maanden nodig?
13–15 u per 24 uur: ’s nachts 10–11 u, overdag 3–4,5 u in 3–4 dutjes.